TEKNOLOJİ YÖNETİMİNDE EŞZAMANLI MÜHENDİSLİK

  1. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK
  2. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK TANIMLARI, KÜLTÜRÜ, TARİHÇESİ
  3. NEDEN EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK ?
  4. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİĞİN BAŞLATMA ADIMLARI
  5. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİĞİN TEMEL UNSURLARI
  6. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİKTE TASARIM YÖNTEMLERİ
  7. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK  İLE ÜRÜN GELİŞTİRME
  8. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK METODOLOJİSİNİ  BAŞARILI VE BAŞARISIZ KILAN FAKTÖRLER
  9. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK KALİTE TEKNİKLERİ
  10. EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİK UYGULAMA ÖRNEKLERİ
  11. KAYNAKÇA

           Eşzamanlı mühendislik, ürünün pazara en ucuz maliyette, en hızlı ve istenen kalitede sunulması gerekliğinden doğmuş bir çalışma sistemidir. Bu sistemde ürünün üretim safhasına gelebilmesi için pazarlama, satış, imalat, servis, montaj gibi bölümlerden uzmanlar bir araya gelerek; bir tasarım koordinatörüne bağlı olarak ürünün pazara sunulmasına kadar geçen sürede bir arada sorumluluklar almaktadırlar.

           Eşzamanlı  mühendislik yaklaşımı öncesinde izlenen geleneksel  yöntemde her bölüm üzerine düşen görevi tamamladıktan sonra tasarımı bir sonraki bölüme aktararak tasarımı geliştirmekteydiler. Bu nedenle tasarım üzerinde ihtiyaç duyulan düzeltmeler tasarımın bir önceki bölüme geri gönderilmesiyle gerçekleşmekteydi. Birden fazla defa aynı bölüme geri  dönerek düzeltilen tasarım ise zaman ve işgücü kaybına neden olarak maliyetleri artırmaktaydı; çünkü tasarımın sonuca ulaşma zamanı, tasarımın değişim sayısıyla doğru orantılıdır.Bu değişim sayısının en aza indirilmesi arayışı da bölümlerin bir arada bir takım olarak çalıştığı “eşzamanlı mühendislik” kavramını doğurmuştur. Böylece tasarım üzerinde yapılması gerekli değişikliklerin, her bölümün fikrinin ortaya konarak yapılmasından dolayı bir bölüm diğer bölümün yapabilirliklerinden haberdar olarak tasarımı geliştirmektedir. Bu da birbirinin sorumluluklarını farkında olan bölümlerin tasarım değişim saysısını azaltmaktadır (Bk: Şekil 1).

Şekil 1

        Günümüzde oluşan rekabet ortamı dikkate alındığında, ürünün Pazara en hızlı bir şekilde, müşteri isteklerini karşılayacak özelliklere sahip olarak ve en düşük fiyatta sunulması firmanın ürününe Pazar sağlamasında etkin rol oynamaktadır. Müşterinin isteklerini karşılayan, ürünü en ucuza ve en hızlı bir şekilde üretebilmek için eşzamanlı mühendislik fikri doğmuş ve dünyada bir çok sektörde hemen uygulanmaya başlanmıştır.

 EŞANLI MÜHENDİSLİK TANIMLARI, KÜLTÜRÜ, TARİHÇESİ

            Eşanlı mühendislik, pazar veya müşteri ihtiyaçlarını karşılayacak yüksek kaliteli, düşük maliyetli ürünlerin dizaynı, üretimi , geliştirilmesi ve dağıtılması için uygulanabilecek bir metodolojidir. Bu metodoloji, firmanın kaynaklarını ve dizayn, geliştirme, üretim, pazarlama satış ve servislerdeki tecrübesini dizayn çevriminde mümkün olduğunca erken bir araya getirerek, başarılı yeni ürünler yaratmak için uğraşırken toplam kalite yönetimi teknikleri ile bilgisayar destekli mühendislik, dizayn, üretim gibi modern mühendislik tekniklerinin uygulanmasını da içerir.

           Eşzamanlı mühendisliğin temel bileşeni grup çalışmasıdır ve şekilde görülen blok diyagramıyla tanımlanabilir.Bu diyagramda bütün mühendisler asarıma ait önerilerini ve yorumlarını birbirinden etkilenerek düzenlemekte,tasarım kavramı bir uzman topluluğu ile oluşturulmaktadır.

Şekil 2

Eşanlı Mühendislik Tanımları

     Eş zamanlı mühendislik, kalite ve maliyetin göz önünde bulundurularak ürünün tüm safhalarının belirlenmesini hedefleyen bir çalışmadır (Winner et al.,1998).

     Eş zamanlı mühendislik, müşteri isteklerini karşılayan ürün gelişimini sağlayan bir sistematik yaklaşımdır(Cleetus&Ashley,1992).

         Eş zamanlı mühendislik, sadece tasarım safhasında değil aynı zamanda tüm ürün oluşumu esnasında, ürün kalitesini tayin etmek ve arttırmak için kullanılan bir yöntemdir(Ellis,1992).

          Eş zamanlı mühendislik,tasarım safhasında tüm ürüne ait özelliklerin eş zamanlı olarak göz önünde tutulduğu felsefedir. Bunu gerçekleştirmek için, problemleri belirleyen ve engelleyen çok disiplinli bir takım bir araya gelmektedir. Bu felsefe, ürünün kalitesini arttırmakta ve ürünün gelişim zamanını ve maliyetini azaltmaktadır(Aparicio J.M.,1996).

        Eş zamanlı mühendislik,tasarım problemlerini belirlemek ve çözmek için doğru zamanda doğru kişileri bir araya getiren çalışma sistemidir. Bu sistem montaja, müşteri isteklerine, tamir edilebilirliğe, yönetilebilirliğe, performansa, kaliteye, güvenilebilirliğe ve ürünün diğer özelliklerine uygun tasarımının gerçekleşmesini sağlamaktadır(Demiryol, 1999).

Eşanlı mühendislik kültürü

        Eşzamanlı mühendisliğin esas terimi ürün tasarımı, gelişimi ve imalat yöntemlerinin entegrasyonudur.Bu da etkili tezgahlara üretim metotlarına ve başarıyı hedefleyen takıma dayanmaktadır. Eşanlı mühendislik iki bölüm içermektedir:(1)Gelişmiş yöntem(daha iyi planlama),(2)Çalışmaları yapan takımın birbirine daha yakın olması(takım çalışması).

     Geliştirilmiş eş zamanlı yöntem aşağıdaki dört özelliği içermektedir:

     1. Eş Zamanlı Yöntem:Eş zamanlı yöntemde,ana etkinlikler aynı zamanda gerçekleştirilmektedir. İmalat sistemi ve destek sistemlerinin tasarımı, ürün tasarımı ile eş zamanlı olarak başlamaktadır.tasarım, imalat ve lojistikler üzerindeki değişiklikler eş zamanlı olarak yapılmaktadır.Tasarım ilk prototiplerin oluşumundan önce gerçekleştirildiğinden prototipler üzerinde yapılacak değişiklikler azalmaktadır.

     2. Kalite, Maliyet ve Dağıtım Üzerine Odaklanma: Kalite, maliyet ve dağıtım üzerine odaklanma,maçlara ulaştıran fikirleri oluşturan tüm ilgili bilgilerden yararlanma genel yaklaşımının bir parçasıdır.

     3. Müşteri Memnuniyetinin Önemi:Tüm amacını müşteri üzerindeki etkilerin test edilmesine dayandıran müşteri memnuniyetinin önemi, ürün gelişiminin tüm evrelerinde vurgulanmaktadır.

     4. Etkili Örnek Uygulamanın Önemi:Başarının en önemli kısmı dünyadaki diğer firmalarda oluşan büyük gelişmeleri izlemek, anlamak ve ortaya konmasında ihtiyatlı davranmaktır.

    İyi takım çalışması aşağıdaki özellikleri içermektedir:

     1. Gelişmiş Organizasyonlar: Her ürün işlem basamakları takip edilerek çok özellikli takım sorumluluğunda geliştirilmelidir.

     2. Çalışanların Katılımı:Katılımcıların tüm yeteneklerinden yararlanılmakta ve uzman oldukları alanlarda sorumluluklar verilmektedir.

Tarihçesi

           Eşzamanlı mühendislik yeni bir kavram değildir. Otomobil endüstrisinin liderleri ve Japon elektronik parça üreticileri bu metodu yıllarca özel bir isim vermeksizin uygulamışlar ve eşanlı mühendisliğin iyi bir işletme ve mühendislik fikri olduğunu düşünmüşlerdir.

         1980’lerde Amerikan otomobil endüstrisi pazar payının düştüğünü gören Ford Motor Şirketi, Taurus’un geliştirilmesinde takım çalışması düşüncesini başlattı.Aynı şekilde diğer şirketler de , kısa zamanda daha ucuz maliyetli ürünleri üretmek için eş zamanlı mühendisliği kullandılar. AT&T şirketi eşanlı mühendisliği elektronik bir açma kapama düğmesinin geliştirme zamanını yarıya indirmekte kullanırken Cadillac bu yöntemi kalitesin arttırmak için kullandı.

        Yeni ürünlerin başarıyla geliştirilmesinde en kritik nokta, yeni takımların kullanılmasıdır. Yapılan ürüne uygun olan özel tezgahlar üretilmektedir.. bilgisayarlar genellikle ürünün tasarımını gerçekleştirirken, takım üyeleri ürünü nasıl yapacaklarını planlamaktadır.Aynı zamanda bilgisayarlar ürünü ortaya çıkaran araçları yönetmektedirler. Ama birbirleriyle irtibatlı olana kadar bu özel tezgahlar, takımlar ve bilgisayarlar etkili değildir. Bilgisayarlar aynı lisanı kullanmalıdır.Eşzamanlı mühendislik bilgisayarlar ve gerekli teknolojilere ek olarak uzmanlardan oluşmuş takıma da ihtiyaç duymaktadır.

          Amerikan federal hükümeti başlangıçta bilgisayar destekli lojistik desteği(CALS: Computer Aided Logistic Support) geliştirdi. Bu destek eşanlı mühendisliği destekleyen standart verileri içermektedir. Standartlar, ürünleri imal eden firmalar ve taşeronlar arasındaki dijital iletişimde sorunların giderilmesi için hükümet tarafından geliştirilmektedir. Bu programa bağlı olarak , Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü standartları şekillendirmektedir. Özel endüstrilerde kurulan kurumlarla standart veriler elektronik alan taşınmaktadır. Aynı zamanda eş zamanlı mühendislikle ilgili bilgisayar programları geliştirilmektedir.

          Otomasyon ve bilgisayar teknolojisi ise bazı problemlere sahip olmakla birlikte iletişimin gelişiminde büyük rol oynamıştır. Telefonun insanlar arasındaki iletişimi değiştirmesi gibi bilgisayarlar bu iletişime yeni bir boyut kazandırmıştır. Örnek olarak elektronik posta bireyler ve gruplar arsındaki güçlü iletişimi sağlamaktadır. Takımların elektronik toplantısıyla bireyler aynı zamanda aynı odada olmaksızın fikirlerini sunabilmektedirler. Bilgisayar yazılımları yardımıyla bireyler arasında doküman alış verişi yapılabilmektedir. Çizimler, satın alma siparişleri ve teknik özellikler bilgisayarlar arasında hızlıca transfer edilebilmektedir. Böylece bireyler arasında kağıt gidiş gelişleri ortadan kaldırılarak zaman hızlandırılmış ve masalarda kağıtların beklemesi engellenmiştir.

 NEDEN EŞ ZAMANLI  MÜHENDİSLİK ?

           Eş zamanlı mühendislik uygulamasının temelinde özellikle belirli amaç ve hedeflere yönelik olarak yürütülen ürün geliştirme ve tasarım çalışmaları yer almaktadır. Eş zamanlı mühendislik, yeni pazarların ve yeni rekabetin gerektirdiği yeni mühendislik felsefesi olarak şekillenmektedir. Çünkü küreselleşmenin getirisi olan yeni pazarlar (yeni tüketiciler) yeni ürünlere olan gereksinimi ortaya çıkarmaktadır.

          Giderek artan rekabet ortamında, farklılık yaratarak rekabetten kazançlı çıkmanın en ayrıcalıklı yolu, ürün geliştirme ve tasarım çalışmaları sonucu ortaya çıkarılan, yüksek değerli ve kaliteli ürünleri üretmekten geçmektedir.

          Bu konuda esas görev Ar-Ge bölümüne ait olsa da üretim, pazarlama, finans ve diğer bölümlerde bu görevi paylaşmak zorundadır. Ar-Ge çalışmalarını eşzamanlı mühendislik uygulamasının temel öğesi kılan ve eşzamanlı mühendisliğin uygulanmasını zorunlu hale getiren nedenler pek çok farklı başlık altında toplanabilir.

         Tüm bu gerekçelerin üzerinde ürün geliştirme düşüncesinin temelinde ekonomik hedefler yer alır. Ekonomik hedeflerin vazgeçilmez bir öğesi olan ürün ve pazar imajının oluşturulması ile müşterilerin kendine yönelmesini sağlama stratejisi de ürün geliştirme düşüncesinin diğer bir nedenidir.Gerek ürün geliştirme ve tasarım gerekse eşzamanlı mühendislik yaklaşımlarını temel olarak alacak uygulamaların gerektirdiği koşulları bilmek, geleceğe yönelik doğru stratejileri oluşturmak açısından son derece önemlidir.   

EŞZAMANLI  MÜHENDİSLİĞİN BAŞLATMA ADIMLARI

     Eşzamanlı mühendislik metodolojisini başlatmak kolay değildir. Bunun nedeni, bu metodolojinin insanların düşünmekte ve uygulamakta olduğu inançların değişimini içermesidir. Güç problemleri çözmek için eğitilmiş olan ve bağımsız kararlar verebilen, oldukça zeki ve eğitimli teknik bir ekiple dahi bu tür bir uygulamayı başlatmak bazen zor olabilir. Ama en önemli şey kararlılıktır. Bu kararlılık üst düzey yöneticiler tarafından sergilenmektedir.

     Eşzamanlı mühendislik faaliyetleri başlatılmadan önce bir çok adım gereklidir ve bu adımlar şu şekilde sıralanabilir:

  1. İlk adım eş zamanlı mühendislik kavramı, elemanları prosesi ve faydaları için en üst seviyedeki kilit yöneticileri ve teknik karar vericileri ortay çıkarmaktır.
  2. Kilit kara vericilerden oluşan bir ekip ve uzmanlar, eşzamanlı mühendislik uygulamasını planlamak için bir araya gelmelidirler. Ekip pazarlama, mühendislik, üretim, tedarik, finans ve kalite mühendisliğini temsil etmelidir.
  3. Üretim ve proses geliştirmenin farklı aşamalarında ihtiyaç duyulacak çalışma ekipleri organize edilmelidir.
  4. Üst seviyedeki bir ekip, eşzamanlı mühendisliğin kullanılmasıyla geliştirilecek önemli bir yeni ürünü teşhis etmek zorundadır.
  5. Bir eşzamanlı  mühendislik ekibi yalnızca yeni bir ürünü dizaynında teknik becerilerini ortaya koymak için atanmış bir uzmanlar grubu değildir. Bu gruba aynı zamanda  TQM’ nin temel elemanları konusunda
  6. TQM prensipleri
  7. Grup eğitimi
  8. Yedi kalite kontrol aracı
  9. Üretim ve montaj için dizayn
  10. Deney dizaynı

konularını kapsayan bir eğitim verilmelidir.

          Eşzamanlı mühendisliğin işletmede uygulanmasının önemi anlaşıldığında, üst yönetimin desteğini almak önemlidir. Çalışanlarında bu konudaki kurslara ve konferanslara katılmalarını teşvik ederek bilgi ve tecrübeleri arttırılabilir ve bu sayede organizasyon içinde benzer görüş ve amaçlara sahip kişilerin sayısı arttırılabilir.

 EŞZAMANLI MÜHENDİSLİĞİN TEMEL UNSURLARI

     Eşzamanlı mühendisliği alışıla gelmiş ürün geliştirmeden farklı kılan şey, eşzamanlı mühendisliğin temel unsurlarının kombinasyonudur.Bu temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:

  1. Çapraz fonksiyonel  ekipler :Eşanlı mühendislikte temel olan ekip çalışmasıdır.Değişik departmanlardan insanlar, müşterilerin ihtiyaçlarını ve beklentilerini yansıtmak için bir ürünün fikir aşamasından kullanılıp eskimesine kadar tüm yaşam çevrimi boyunca bir ekip olarak bir arada çalışırlar. İdeal bir eşanlı mühendislik ekibi şirketin kültürüne ve organizasyonuna bağlı olarak ürün ile ilgili olan tüm departmanlardan gelen kişilerden oluşur.Danışman olan müşteriler ise ekibin çalışmalarına sınırsız şekilde yardımcı olabilirler.Eşanlı mühendislik yaklaşımında çapraz fonksiyonel ekiplerin oluşumu şu şekildedir:
  1. Eşanlı ürün geliştirme prosesi faaliyetleri:Eşanlı mühendislikte yöntem adımları, alışılmış serilik yerine paralellik içinde yerine getirilir. Böylece azalan ürün geliştirme operasyonları,ürünün pazara ulaşma zamanını da kısaltır.Sonuç olarak da eşanlı mühendislik metodolojisi tüm ürün geliştirme prosesinde oldukça önemli kısalmalara yol açar.
  2. Bütünleşik proje yönetimi:Eşanlı mühendislikte proje yönetimi ürün geliştirme  prosesinde oluşan tüm faaliyetleri kapsayacak şekilde ekip üyelerince birleştirilir. Böylece artan bilgi paylaşımı diğer faaliyetleri de harekete geçirir.Ürün geliştirme prosesinin bilgi akışı için hedefler belirlenir ve böylece eşanlı mühendislikte faaliyetlerde bilgi yönetimine daha fazla önem verildiğinden, değişim yönetiminin önemi daha da belirginleşir.
  3. Tedarikçilerin erken ve sürekli olarak çapraz fonksiyonel ekibe dahil edilmesi: Temel ekipmanları  ve komponentleri sağlayan tedarikçiler, üretim mühendisleri kadar ürün geliştirme çalışmalarına dahil edilmelidir. Tedarikçiler her türlü teknik bilgilerini ve birikimlerini paylaşmaya hazır olmalı ve ihtiyaç duyulduğunda parça maliyetini oluşturan tüm parametreleri ortaya koymaktan çekinmemelidir. Böylece eşanlı mühendislik, üreticiler ile tedarikçiler arasındaki ilişkilere de yeni bir boyut kazandırır.
  4. Müşterilere erken ve sürekli olarak odaklanma: Eşanlı mühendislik, müşteri girdilerini temin etmek ve bunlara göre davranmak için bir fırsat sağlayarak, ekibin müşteri ihtiyaçları üzerinde odaklanmasına yardımcı olur.
  5. Çoğalan bilginin paylaşımı ve kullanımı: Eşanlı mühendisliğin başarı ile uygulanması için ürün geliştirme prosesinin tümünde, bütün elemanla arasında mükemmel iletişim gereklidir.

 EŞ ZAMANLI MÜHENDİSLİKTE TASARIM YÖNTEMLERİ

          Eşzamanlı mühendislikte tasarım yöntemlerinin ortak amacı, tasarım kalitesinin ölçülmesi veya ölçülen kalitede tasarımı gerçekleştirmektir. Kalite; parça sayısı, montaj kolaylığı, toleransın büyüklüğü ve fonksiyonellik gibi değerlerle ifade edilmektedir.

 Mevcut olan on tasarım yöntemi aşağıdaki gibidir:

  1. Aksiyomlarla (kabul edilir kurallara uygun) tasarım
  2. İmalata uygun tasarım
  3. Bilimsel tasarım
  4. Montaja uygun tasarım
  5. Dayanıklı tasarım için Taguchi metodu
  6. İmalat sürecindeki tasarım kuralları
  7. Bilgisayar destekli tasarım
  8. Grup teknolojisi
  9. Hata değerlendirme analizi
  10. Kalite değerlendirme tekniği

     1) Aksiyomlarla Tasarım

           Ürünün imalatı, fonksiyonu, pazarlanması ve bakımının bir arada bir bütün olarak göz önünde bulundurulması sonucu en uygun tasarım elde edilebilir. Sadece en uygun imalatın seçilmesi ile ürünün uygunluğu sağlanmış olunmaz. Bununla birlikte, tüm imalat evresini en uygun hale getiremeyiz; çünkü yönetimin tüm detayları hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz. Uygulamaların düzeltilmesi için işlemin kabul edilen kurallarına uymalıyız. Bu kurallara “Aksiyom” denilmektedir. Bu aksiyomlar doğru karaları oluşturan önerileri ve kuralları içermektedir.

          Aksiyomlar tasarım sürecinde iki aşamalı bir yöntemden geçmektedir. Birinci aşama, tutarlı ve gerekli fonksiyonları tanımlamak ve bu gereksinimleri en önemli olandan en önemsize doğru sıralamayı düzenlemekten oluşmaktadır. İkinci aşama, her tasarım kararı için aksiyomları kullanarak tasarımı ilerletmektir. Bu ilerleme sırasında tasarım aksiyomlara ters düşmemelidir.

     Aksiyomlarla tasarımın belli başlı önemli noktaları;

  Aksiyomların sonuçları:

           Aksiyomlar açık, anlaşılır ve kullanımı kolay olmadığından aksiyomla tasarım zordur. Aksiyomlar gerçekten soyut ve yoruma açıktırlar. Bu nedenle kararlarda tecrübe önem kazanmaktadır. Buna ek olarak yol gösterici aksiyomlar tasarım tasarım koordinatörlerine verimli montaj ve üretimin diğer yönleri üzerinde verimli işlemlerin uygulanmasında rehber olurlar. Aksiyomların arkasından, tasarım koordinatörü montaj için az sayıda çok fonksiyonlu parçalar üretmek yerine çok sayıda basit parçalar üretmeye teşvik edilir. Bu, montajdaki her parçanın üretim maliyetini sabit tutmasına rağmen genellikle montaj maliyetlerin arttırır.

     2) İmalata uygun Tasarım

             İmalata uygun tasarım, imalat yönetiminin ve işlem planlamasının beraber düşünülmesidir. Amaç, bir ürünü kolay ve ekonomik olarak imal edilebilir bir şekilde tasarlamaktır. İmal edilebilirlik hedefleri göz önünde bulundurmak ve dikkate almak imalata uygun tasarımın gereklerindendir.

            İmalata uygun tasarım hedefleri uzun yılların imalat ve tasarım tecrübelerinden yaklaşık olarak elde edilmiş iyi tasarım uygulamaları raporlarına dayanır. Bunlar, hiçbir ispat gerektirmeyecek kadar açık, kendinden kanıtlı doğrular olan tasarım aksiyomlarından farklılık gösterirler. Aksiyomlar, tüm işlemlerin ve genel prensiplerin incelenmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Teoremler aksiyomların uygulanmasıdır. Alternatif olarak imalat hedefi tasarımda bulunması gereken bir standarttır. İmalat hedefleri tasarım sürecinde kullanılan özel kurallarla ilgili araştırmacı tasarım koordinatörleri tarafından belirlenir.

             Bu hedefler imalat maliyetinin %40’ını işgücü ve ulaşım gibi malzemeyle ilgili olmayan harcamalar olduğunu gösterir. Hedefler, çok sayıda tasarım koordinatörü ve planlamacının tecrübelerinden yararlanarak imalat giderlerinin bu bölümünü azaltmaya yararlar. İmalata uygun tasarım hedefleri yöntem tecrübeleri ile ilgilenir. Çok sayıda yayın, imalat ve montajın kolaylığı ve ekonomisi için tasarım hedefleri gösterir. Bunlar:

          Bu hedefler yüksek kalite, düşük maliyet ve imal edilebilir tasarım sonucunu doğuracaktır. Tabii ki, ara sıra ödünler verilmektedir. Eğer bu hedeflerle pazarlama ve gerekli performans sağlanamıyorsa, sıradaki en iyi alternatif seçilmelidir.

  3) Bilimsel Tasarım

           Bilimsel tasarıma göre tasarım örneklerle geliştirilmelidir. Kabul edilen tasarımları içeren bir katalog tasarım koordinatörüne verilerek yaratıcılığı simule edilebilir. Örnek olarak bir tasarım gerçekleştirilmesi düşünüldüğünde ilk önce ihtiyaçlar belirlenmektedir. Belirlenen fonksiyonlar tasarım koordinatörü elinde bulunan kataloglardan seçilerek ihtiyaçlara göre kullanılmaktadır. Kataloglar şekle, enerjiye veya mekanik tiplere göre sınıflandırılmıştır. Ürünler sadece fonksiyonlar için tasarlanmaktadırlar. Üretilebilirliği düşünülmemektedir. Bu nedenle bu teknik eş zamanlı mühendisliğe pek uygun değildir.

     4) Montaja Uygun Tasarım

         Toplam üretim yönteminin alt grubu, parçaların montajıdır. İmalata uygun tasarımda başarılı olmanın anahtarı montaja uygun tasarımın gerçekleştirilmiş olunmasıdır. Montaj işlemlerinde harcanan miktar, imalat maliyetinin yaklaşık %50’si kadardır.

         Montaja uygun tasarımın iki kısmından ilki grup teknoloji metodu ile sınıflandırılan genel parça şekillerinin ve tiplerinin katalogudur. Montaj süreleri için tahminler verilmektedir. Tasarım koordinatörü bu kataloga başvurarak tüm parçaların montaj sürelerini tespit edebilir. Montaj süreleri genellikle montaj maliyetleri ile doğru orantılıdır.

        Montaja uygun tasarımın ikinci kısmı ise kurallar, tavsiyeler veya iki montaja uygun tasarım uygulamalarını içeren hatırlatma ve soruları kapsamaktadır. Amaçları;

          Eğer bu kriterlere uyulursa, ürün tasarımının montaj maliyetinde bazı azalmalar sağlanabileceği kabul edilmektedir. İlk paket, ürünün otomatik montaj yapılıp yapılamayacağını tespitinde tasarım koordinatörüne yardımcı olmaktadır. Montajda gerekli bazı parçaların parametrelerine örnek olarak; parça sayısı, vardiya başına yıllık üretim, bazı harcamalar, farklı ürün tiplerini oluşturmak için kullanılan toplam parça sayısı, bir montaj operatörünün yıllık maliyeti verilebilir. Diğer parametreler, robotlar gibi çeşitli montaj araçlarının yıllık maliyetleri ve montaj süreleridir. Sonuçlar elle ve otomatik olarak yapılan montajın tahmini maliyeti-üretim hacmi diyagramı ile oluşturulur ve maliyet listeleri ile gösterilir. Hangi montaj metodunun uygun olacağı hemen belirlenmektedir. Kullanıcı montajı en uygun hale getirmek için bu yöntemi uygulamaktadır. Parça kodları; geometri, fonksiyon ve ilk görülen problemler ile ilgili soruların cevaplarına bağlı olarak verilmektedir. Bu kodlar, tasarım koordinatörüne montaj maliyetleri ve montajdaki engellerin yerleri hakkında bir fikir vermektedir. Son olarak, tasarım koordinatörünün teorik minimum parça sayısının belirlemesi için sorular sorulmaktadır. Yazılım, parça sayısının azaltılması gerekliliğini ve montajda parçanın çok fonksiyonlu olması için birleştirilmesi gerektiğini kullanıcıya belirtecektir. Bu son bölüm parça geometrileri ve bunların parça kolaylığı sağlayıp sağlayamayacağı ile ilgilidir.  

          Montaj uygun tasarımın örnek kısmı montaj aşamalarının sıraya konulmasıdır. Verilen montaj edilebilecek bir grup parça için problem en uygun sıranın belirlenmesidir. Burada optimum kelimesi minimum maliyet demektir ve minimum maliyet en az sayıda montaj aşaması, en az sayıda parçanın yeniden yerleştirilmesi ve en basit, güvenilir sıranın takip edilmesi anlamına gelir. Montaj sırasını oluşturmada ek bir yöntemde bütün sökme sırasının belirlenmesi ve sonra bunların tersine çevrilmesidir. Bu teknik bazen sınırlı doğasından dolayı montaj işlemi kavramsallaştırılmaktan daha kolay ve pratiktir. İnsanlar sökmeyi montajdan daha kolay hayal edebilir. Diğer bir yöntem de montajdaki her parçanın maliyetini düşürmektir.

           Maliyetleri azaltmak ve imalatı optimize etmek için prosedürler oluşturulsa bile bazen bu prosedürler tekrar değerlendirilmelidir. Her bağımsız durumun katı kurallara bağlı kalmak yerine ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir.

     5) Dayanıklı Tasarım İçin Taguchi Metodu

            İmalat ve montaja uygun tasarımın yanında ürünün yüksek kalitede üretilmesi gerekliliğini vurgulamalıyız. Parçaların ne şartla olursa olsun, gerekli fonksiyonları yerine getirebileceğini garanti etmeliyiz. Bu düşünceye dayanıklı tasarım denilmekte ve ürünlerin ve yöntemlerin optimizasyonu için Taguchi metodu uygulanmaktadır. Amaç; parça fonksiyonu ve üretilebilirliği yansıtan uygun toleransları belirlemektir. Çoğunlukla toleranslar yöntemin kabul edilebileceği bir alan içerisinde bulundurulmalıdır.

             Taguchi metodunda, tasarımın önemli parametrelerini seçmek ve iyi olan parça toleranslarını belirlemek için deneylerden elde edilen istatistiksel sonuçlar kullanılmaktadır. Parametreler istenilen kaliteyi vermiyorsa, Taguchi metoduna ilave bileşenler olarak sistem tasarımı, ürün kavramının gelişimi, tolerans tasarımı ve özelliklerin ve toleransların değiştirilmesi kullanılmalıdır.

           Taguchi metodunun esası parametre tasarımıdır. Ürünün fonksiyonel özellikleri gibi ürün parametrelerinin tespiti, ürünün uygun olmasını sağlamaktadır. Bu durumda hata, tüm kontrol edilemeyen tasarım faktörlerini içermektedir. Genellikle hata, istenilen toleranslarla karşılaştırılan bir değişkendir.

          Ürün kalitesi, ürünün üretilmesinden sonraki zaman içinde ürünün topluma verdiği en az kayıpla belirlenir. Dr. Genichi Taguchi’nin bu ifadesi, ürünlerin iyi kaliteye sahip olabilmesi için topluma vermiş olduğu kayıpların en aza indirgenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bunun için hataya maruz bırakıldığında dahi ürün, fonksiyonları yerine getirebilmelidir. Bu kayıp fonksiyonu Taguchi tarafından bir parabolle ifade etmiştir. Parabolün minimumu hedef performanstır. Kalite karakteristiklerine bağlı olarak idealden sapma gösterir.

        Parametre tasarımının amacı, ürünü tasarım parametrelerindeki sapmalar altında fonksiyonel olarak kabul edilebilir yaparak bu kayıpları en aza indirmektir. Bu yüzden ürün performansı üzerinde en büyük etkiye sahip parametreler tespit edilmeli ve ürünü parametrelerdeki değişkenlerden etkilenmeyecek şekilde tasarım yapılmalıdır.

     Her deneyde kullanılan faktörlerin değerlerini tespit etmek için iki deneysel düzen kullanılmaktadır. İki düzen birleştirilerek ortagonal düzen denilen plan oluşturulur. Bu düzende her faktörün etkisini başlı başına tespit edilmektedir. Bu tasarım analizindeki son basamak sonuçların ispatlanmasıdır. Değerlerin ispatı yapılmamaktadır. Bu yüzden kontrol edilebilen faktörlerin değerlerinin kullanılması tercih edilir. Sonuçta, Taguchi metodu ile parametre tasarımı hata faktörlerini en az duyarlılıkta dayanıklı ürün üretilmesine yardım eder. Ürünün kalitesi artar ve daha tutarlı kalitede ürünler üretilir.

    6) İmalat Yöntemi Tasarım Kuralları

             İmalatçıların esas amacı, tasarım kağıt üzerinde değişmeyecek hale gelmeden önce imlat yöntemleri ile ilgili sınırlamaların tasarım koordinatörleri tarafından fark edilmesini sağlamaktır. İmalat yöntemi tasarım kuralları, belirli endüstrilere özgü imalat yöntemlerinin kurallarıdır veya önerileridir. Örnek olarak otomotiv endüstrisi araba şasisini üretirken saç şekillendirmede bu tasarım kurallarını kullanmaktadır. Minimum eğrilik yarıçapı, kalıptaki maksimum bükme açısı, şekillendirme ve yüzey işleme arasındaki ilişki kurallarla belirlenmelidir. Tasarım koordinatörü, çok geç olmadan veya değişikliklerin yapılması çok pahalı olduğundan tasarım yöntemi esnasında bu kuralları göz önünde bulundurmalıdır.

     7) Bilgisayar Destekli Tasarım

             Tasarım kuralları, montaja uygun tasarım, Taguchi ve diğer teknikler tasarım koordinatörü için bilgisayar üzerinde simule edilebilir. Bunlar genellikle imalatın bir aşamasında bile tasarımın koordinatörünün gereksinimi olan tavsiyeleri içeren özel imalat yöntemleridir. Örnek olarak plastik döküm yöntemini kullanarak bilgisayar ortamında tasarlamaktadır. Böyle bir sistem belirlenmekte ve geliştirilmektedir.bu program, geometriyi tanımlamak için girdi taslaklarına izin veren, malzeme tipi hakkındaki sorulara kullanıcının cevap vermesini sağlayan parçanın spesifik özellikleri hakkında bilgi veren bir programdır. Ürünün fonksiyonelliği, üretilebilirliği ve tasarımın ihtiyaçları arasında hesaplamalar yapılıp bilgisayar ortamında detaylandırılmaktadır.

     8) Grup Teknolojisi

           Grup teknolojisinde parçanın özellikleri çok kapsamlı kodlarla bir sisteme bağlanmaktadır. Bu kodlar, tasarımın tekrar kolay ele alınması için parçaların sınıflandırılmasında kullanılmaktadır. Grup teknolojisi, ürün kalitesinde ve tasarımın veriminde yeterli gelişmeyi sağlamak için kullanılmaktadır. Bu tasarım yöntemi esnasında mühendis, şirket tarafından üretilen tüm parçaları inceleyerek parçanın özelliklerinin önceden belirlenip belirlenmediğini kontrol etmektedir. Eğer mevcutsa, yeni tasarıma gerek görülmemektedir. Elde mevcut eski tasarımda değişiklikler yapılarak yeni tasarım elde edilmektedir.

          Sonuçlandırılan kod insan tarafından hesaplananla aynı olmayabilir ama yazılım tutarlı olduğundan bir avantajdır. Verilen parça için hep aynı kod bulunmaktadır. İnsan için bu her zaman doğru olmamaktadır. Kodun tutarsızlığı grup teknolojisi için tek problemdir.

     9) Hata Değerlendirme Analizi

           Lineer fonksiyonlu parçanın analizi yapılmalıdır. Eş zamanlı mühendislikte lineer fonksiyonlu parça geometrisi arasında ve montajla imalat arasında bir ilişki olduğu savunulmaktadır. Hata değerlendirme  analizi, üründeki hataların etkilerini ve nedenleri belirlemede tasarım takımına yardımcı olmaktadır. Amaç, hataları önceden belirleyerek toplam parça kalitesini arttırmaktadır.

          Hata değerlendirme analizinde ilk basamak, hatanın tüm olabilecek tiplerini listelemektir. Bu hatalar sistem üzerinde yarattıkları etkiye göre sınıflandırılmaktadır. Tüm hatalar en önemliden en önemsize doğru adreslenmektedir. Tasarım değişiklikleri, hatanın şansını azaltmak için yapılmaktadır. Basitleştirme, parça sayısını azaltma veya malzemede tasarruf veya üretim maliyetini düşürmek anlamına gelmektedir. Tasarım basitleştirilmesi işlevsel analizle başlar, parçanın o an ne yaptığından çok, ne yapması gerektiğinin belirtilmesiyle sürer.

     10) Kalite Değerlendirme Tekniği

           1950 ve 1960’larda geliştirilen bu yöntem, ürünün kalitesini belirleyen bir değerlendirme tekniğidir. Kalite değeri, fonksiyon veya performansın maliyete oranı olarak ifade edilir. Amaç, ürünün kalite değerini arttırmak için fonksiyonelliğini arttırmak veya maliyeti düşürmektir. Değer oranını optimize ederek gereksiz fonksiyonelliğe engel olunmaktadır; çünkü ihtiyaç duyulmayan fonksiyonlar maliyeti arttırmaktadır. İki kalite değer bileşeni kullanılmaktadır. “Kullanma değeri” kullanıcının ihtiyaçlarını karşılaması ile değerlendirilir. Ürünün arzu edilebilirliğinin ölçüsü de “Kıymet değeri”dir. İlk aşamada, bu değerler takım uzmanları tarafından ilk tasarıma dayanılarak analitik olarak incelenmektedir. Yaratıcı denemelerle bu değerler yükseltilmektedir. İkinci aşama tasarım takımının doğuştan kabiliyetlerine dayanmaktadır.

           Kalite değerlendirme tekniğinin temel bileşeni fonksiyonellik durumudur. Ürünün her bileşeni aynı zamanda tüm ürünün fonksiyonel durumu hakkında bilgi vermekte ve takım üyeleri tarafından gerçekleştirilen fikirlere dayanılarak sayısal değerler biçilmektedir. Bu fonksiyonun maliyeti imalat ve diğer maliyetlere dayanılarak belirlenmektedir.

          Değer mühendisliğinin en zor yanı fonksiyonların ve maliyetlerin değerini tahmin etmektir. Eş zamanlı mühendislikteki diğer tekniklerde tasarım alternatiflerinin hesaplanabilirliği ile maliyet tahmin edilmektedir.

EŞZAMANLI MÜHENDİSLİK İLE TASARIMDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

TASARIMLARUYGULAMA ALANLARI
Aksiyomlarla TasarımA-B-C-D-E
İmalata Uygun TasarımA
Montaja Uygun TasarımA
Taguchi MetoduA-B-C-D-E-F
İmalat Yöntemi Tasarım KurallarıC-E
Tasarım Koordinatör TecrübesiF
Bilgisayar Destekli TasarımA-B-C-E-F
Grup TeknolojisiA
Hata Değerlendirme AnaliziA-B-D
Kalite Değerlendirme TekniğiA-B-C-D-E-F

A: Mekanik ve Elektronik Aletler ve Montajlar

B: Elektronik Aletler ve Sistemler

C: İmalat Yöntemleri

D: Yazılım, Enstrümasyon ve Kontrol, Sistem Entegrasyonu

E: Malzeme Şekil Değiştirme Yöntemleri

F: Esnek Montaj Sistemleri

     Eşanlı tasarım yönteminde dikkate alınan noktalar;

  1. Başlangıçtan itibaren, tasarım çalışmalarında tüm bölümlerden uzmanlar bir arada olmalı.
  2. Değiştirilmeyen kurallar konulmaktan uzak durulmalı.
  3. Ürünün ve yöntemin sürekli optimizasyonu gerekli.
  4. Üretimi kolay olan ürünün bileşenleri teşhis edilmeli.
  5. Üretim ve montaj için tasarım bileşenleri vurgulanmalı.
  6. En iyi araçlar ve gerekler için üretim yöntemi tasarımı ve ürün tasarımı beraber düşünülmeli.
  7. Tasarım üretilebilir, satılabilir ve kullanışlı olabilmesi için tüm sınırlamalar ifade edilecek kavramlar değiştirilmeli.
  8. İmalat ve montaj yöntemlerini ve problemlerini önceden görüp gereği yapılmalı.
  9. Parça sayısı azaltılmalı.
  10. Modeller arası değiştirebilme arttırılmalı.
  11. Belli tipler ve boyutlar standartlaştırılmalı.
  12. Ürün ve yöntemin dayanımı arttırılmalı.
  13. Önceden tahmin edilmeyen harcamalar ve yöntem zamanları için yöntemler tanımlanmalı.
  14. Ürün rekoltesini yükseltmek için varolan yöntemleri ve imkanları kullanmalı.
  15. Ürünleri ve yöntemleri modüllere ve montaj hatlarına bölmeli.
  16. Montaj esnasındaki hataları ortadan kaldırmak için toleranslar ayarlanmalı.
  17. Test edilebilir alanlar tanımlanmalı.
  18. Yeniden yönelmeleri ve tertibatları azaltarak montajı, daha kolay hale getirmeli.
  19. Parçalar eklemeye göre tasarlanmalı.
  20. Ürün özellikleri belirlenmeli.
  21. Tasarım kullanılabilirlik ve üretilebilirliğe göre yürütülmeli.
  22. İmalat ve montaj yöntemi tasarlanmalı.
  23. Montaj sırası belirlenmeli.
  24. Montaj ile kalite kontrol stratejisi beraber kılınmalı.
  25. Toleranslar montaj metoduyla uyumlu olmalı ve üretim maliyetinin hedef maliyetine uyumlu olması için tüm parçalar tasarlanmalı.
  26. Üretim stratejisinde işçileri içeren, minimum envanterle işletmek ve satıcı kabiliyeti ile beraber kılmak için fabrika sistemi tasarlanmalı.

EŞZAMANLI MÜHENDİSLİK İLE ÜRÜN GELİŞTİRME

          Tasarım takımı ve uzmanları ürünün imal edilebilirlik, monte edilebilirlik ve test edilebilirlik gibi konular üzerinde çalışmaktadırlar. Bu takım çalışmasıyla, ürünün imalatı, montajı ve test edilmesi bakımından uygunluğu sağlanmaktadır.

          Ürün geliştirmesinde bir aşama imalat sistemi yapısı ve düzenidir. Bu aşamada, üretim planlamasına başlanılmaktadır.. İmalat sistemi yapılandırılmakta, parçalar düzenlenmekte ve hammadde siparişi verilmektedir.

          Sistem daha sonra tasarlandığı gibi çalıştırılmakta ve parçalar üretim hattında imal edilmektedir. Bu aşama imalat-fabrikasyon aşamasıdır. Ürün geliştirilmesindeki bir sonraki aşama müşteri aşamasıdır. Ürünün müşteri tarafından satın alındığı aşamadır. Servis ve bakım bölümü müşterinin üründen memnun olmadığı durumlarda devreye girmekte ve gerekiyorsa müşterinin ürünü iade etmesini kabul ederek müşterinin sorununu çözmektedir.

          Bir sonraki aşama sürekli gelişme aşamasıdır. Yöntemi ve ürünü geliştiren alternatiflerin ortaya atıldığı, servis ve bakım bölümünün kabullendiği sonuçların meydana geldiği aşamadır.

          Son aşama çevre aşamasıdır. Burada ürün satılmasıyla ilk ürün geliştirilmesi sonuçlanmıştır. Eğer mümkünse, ürün geri döndürülmekte ve tekrar kullanılmaktadır.

          Eş zamanlı mühendisliğin amacına ulaşması için kullanılan birbirleriyle ilişkili beş unsur aşağıda belirtilmiştir.

  1. Dikkatli analiz yapılmalı, imalat ve montaj yöntemleri çok iyi anlaşılmalıdır.
  2. Ürünün imal edilebilmesi ve satılabilmesi için pazar şartlarına dayanan uygun ürün tasarlanmalıdır.
  3. Modern üretim sistemi tasarımları, ürün tasarımına göre düzenlenmeli.
  4. Tasarım ve imalat alternatiflerinin ekonomik analizleri, tasarım alternatifleri içersinde mantıklı seçenekler sunulmalı.
  5. Ürün ve sistem tasarımları dayanıklı olmalı: Dayanıklılık, üretimde meydana gelen hatalara karşı gösterdiği dirençtir.

     Ürün tasarımı, sistem tasarımı ve satış değeri bir arada oluşturulduğu Şekil 4.4 de gösterilmektedir.

 EŞZAMANLI  MÜHENDİSLİK METODOLOJİSİNİ BAŞARILI VE BAŞARISIZ KILAN FAKTÖRLER

Eş Zamanlı Mühendislik Metodolojisini Başarılı Kılan Faktörler:

Eş Zamanlı Mühendislik Metodolojisini Başarısız Kılan Faktörler:

Eş zamanlı mühendisliğin başarısını ve potansiyel etkinliğini engelleyen özelliklerden birisi de, bu yaklaşımın yarı istekli bir şekilde şirkette uygulanmaya çalışılmasıdır

 EŞZAMANLI MÜHENDİSLİK KALİTE TEKNİKLERİ

          Kalite teknikleri olarak tanımlanan ve müşteri memnuniyetini, dolayısıyla  da işletme başarısını garanti altına almaya yönelik olarak kullanılan tüm  teknikler önleyici niteliğe sahiptirler ve hata veya başarısızlık söz konusu olmadan doğru sonuçlara ulaşmaya büyük katkı sağlarlar. “Kalite ürünle birlikte tasarlanmalıdır ve sürekli geliştirilmelidir” anlayışıyla yola çıkıldığında, ürün ve kalite geliştirme çalışmaları sadece ürünle ilgili teknik çizimler ile sınırlı görülmemelidir. Ürün fikri oluşumundan başlayıp, ürün müşteriye ulaşıncaya kadar geçen tüm evreler sistematik ve planlı bir yaklaşımla, bütünleşik olarak ele alınmalı ve kalite tekniklerinden yaralanılarak olası sorunları en alt düzeye çekmeye çalışılmalıdır. Kalite teknikleri olarak adlandırılan ve dünya pazarlarında liderliği elinde tutan başarılı ülke ve işletmelerde yaygın olarak kullanılan bu teknikler aşağıdaki tablo yardımıyla özetlenmiştir:

Kalite TekniğiTekniğin KarakteristiğiHedefAşamaKaliteye EtkisiKullanım
KGF(QFD) Kalite Fonksiyonlarını GeliştirmeÜrün proses niteliklerine tüketici taleplerinin adaptasyonuTüketicinin gereksinimine uygun ürünlerÜrün fikrinden proses aşamasına kadar    *****  Orta Yüksek
HAA(FTA) Hata Ağacı AnaliziHata nedenlerinin sistematik araştırılmasıİşletmede olası arızaların önceden ortadan kaldırılmasıTasarımdan seri üretime kadar    ***    Orta
OHTEA(FMEA) Olası Hata Türü Etkisi AnaliziDisiplinlerarası diyalog ve sistematik yaklaşımla hataların tanımlanmasıOlası hataların azaltılmasıTasarımdan üretime kadar    ****    Orta
DT(DOE) Deneylerin Tasarımıİstatistik deney planlaması için uygulamalı yöntemDeneylerin azaltılması, sağlamlığın artırılmasıÜrün geliştirme ve üretim    **    Orta
  POKA-YOKEÜretimde olası hata kaynaklarının azaltılmasıHata sonuçlarının tanımlanması ve önlenmesiÜretim ve montaj    **  Az Orta
  İPK(SPC)   İstatistiksel Proses KontrolKalite yeteneği  olan üretimin yolunda tutulmasına yönelik proses gözetimiİyi-kötü ayırımının azaltılması, prosesin iyileştirilmesi  Üretim Kalite planlama  ** ***    Yüksek         Orta

EŞZAMANLI MÜHENDİSLİK UYGULAMA ÖRNEKLERİ

     1.  Honda

         Honda ( Marsville, Ohio ) Ohio fabrikası için kalıp tasarımını ve kesimini eş zamanlı mühendisliği kullanarak Marsville’de gerçekleştirmektedir. Kalıp üretimine başlamalarıyla aynı zamanda şasi tasarımına başlarlar. Kalıp tasarım koordinatörü yeni arabanın takribi boyutlarını ve takribi panel sayısını bilmekte ve  daha ileri giderek kalıp çeliği kütüğünün siparişini vermektedir.

        Çelik üzerinde kaba kesimlere başlamakta ve son panel tasarımları hazır olduğu anda son kesimler gerçekleştirilmektedir. Aynı zamanda, kalıp imalatçısı kalıp kesiminde programı yapılmış üretimde daha iyi gözükmekte ve kalıp kesimcisi birçok farklı tipte kesim yapabilin ve parçaları çabuk değiştirilebilen özel kesme takımlarını kullanmaktadır. Böylece kesilmiş kalıplar sırada daha az zaman kaybetmektedirler.

        Bir yılda yeni bir arabanın üretimi için gerekli hazır kalıp seti üretilmektedir. Tipik kalıp üretimi tam olarak üretimin yarı zamanını içermektedir. Bu yöntem için daha az takımı, daha aza stok envanteri ve daha az insan gücü gerekmektedir. Kalıp tasarım koordinatörü bu yüzden panel tasarım yöntemini tam olarak anlamak zorundadır.

2.       Amerikan ve Japon Otomobil Endüstrisi

         Amerika’da satın alınan Japon arabaların Amerikan arabalarından daha üstün olduğu görülmektedir. Japon araba sektörü zaman ve paralarını arabaların kalitesinin ve tasarımının ilerisinde harcamadığı görülmektedir.

         Bu kesinlikle Amerikalı çalışanların hatası değildir. Amerika’da Toyota ve Honda için çalışan Amerikalı çalışanlar, Japon çalışanlar gibi aynı etkili sonuçları elde etmişlerdir.

        Amerikan arabaların en iyi günlerinin gerisinde, dünyadaki her dört aracın üçü Amerika’da üretilmekteydi. O zamanlarda, İkinci Dünya Savaşı sonrası, ekonomi yeni gelişmekte, insanlar daha çok para kazanmakta ve benzin çok ucuz idi. Benzin fiyatlarının artması ve Amerikan otomobillerinden daha az benzin harcayan otomobillerin üretilmesine geçilmesiyle her şey değişti. Bu otomobiller, Toyota ve Honda idi. Bunların avantajı sadece daha az benzin harcamaları değildi. Aynı zamanda satış fiyatının daha ucuz olması da çok satılmasına etkendi. On yıl sonra Chrysler iflasla karşı karşıya kalmıştır.

         Yarış sonunda kenara atılmayan bir otomobil üretilmesinin başarı sayıldığı zamanlarda, Ford tarafından üretilen Model T’nin ucuz ve kaliteli araba olduğu görülmüştür. Ford mühendisleri tam boyutlarda parçaları üretmek için takımları oluşturmuşlardır. Daha sonra gelişen bu firma bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümler finans, mühendislik, satın alma ve satış gibi departmanlardan oluşmaktadır. Bu departmanlar arasındaki iletişim, kilit karaları veren üst yöneticiler üzerinden yapılmıştır. Üzerinde durulan nokta kontrol üzerindedir. Bu departmanlar aynı iş gibi işlevlerine başlamakta ve şirketin ilgi alanından ziyade departmanların kendi ilgi alanlarına dikkatlerini çekmişlerdir.

         Yeni ürünler üst idare tarafından kabul edilmekte ve satış ve finans departmanlarına danışıldıktan sonra, ürün tasarım departmanına gönderilmektedir. Bitmiş tasarım daha sonra mühendislik departmanına verilmektedir. Bu aşamada, parçanın kalitesini ve üretebilirliğini arttırmak için tasarımı değiştirebilmektedirler. Ne yazık ki, değişimler için çok geç kalınmaktadır. Değişimler için bir önceki aşamayı tekrar etmek zorundadır. Tekrar tasarım masraflarından dolayı, takım çalışmasının her bir önceki departmanın yeteneksizliğinin sonucunda tasarım değiştirilmemekte ve tüm bilinen hatalarına rağmen piyasaya sürülmektedir. Ancak 1970’lere kadar rekabet ortamı içinde olunmadığından ürünler müşteri bulabilmekteydi. 1970’lerden sonra rekabet ortamı güçlendiğinden kalite önem kazanmış ve hatalar ürünün satın alınmasından önce müşteri tarafından fark edilmiştir.

         Japonlar ilk olarak Amerikan arabalarını kopyalamaya çalışmışlardır. İlk Toyota, Chrysler ve Ford-T modelinin bir kopyası idi. Japonya’da yeterli çalışan olmadığından dolayı, çalışanlara takım çalışması ruhu aşılanmıştır. Japonlar ilk önce “just in time” sistemini keşfetmişlerdir. Değişik ürünlerin üretilebileceği montaj hatlı fabrikalar kurmuşlardır. Bu imkanlarla gereksiz gecikmelerden ve stoklamalardan kurtulmuşlardır. Bu montaj hatları, yakın gelecekteki çalışma bile kabul edilebilecek ürünleri üretebilmekteydi. Etkili takım çalışması övgüyü hak etmiştir. Çalışanlar birçok idareye ihtiyacı azaltmayı amaçlamışlardır. Bu takımlar ürünleri basitleştirdikleri kadar basitleştirmişlerdir. Ürünlerin en az zamanda, en az insanla ve en az parayla yapılması en önemli kılınmıştır. Eş zamanlı mühendislik, Amerika’da çıkartılmasına rağmen ilk önce Japonya’da uygulanmıştır. Esasları, olabilecek en az maliyette, en az zamanda ve yüksek kalitede ürünün üretilebilmesidir.

         1982’de Chrysler, Honda ile bir çalışma yapmış, bundan on sene öncesinde de Toyota, Ford ile bu çalışmayı paylaşmışlardır. Böylece Chrysler arabaların tasarımını üst yönetimin gerçekleştirmediğini keşfetmiş ve esas tüm tasarımı bir takımın meydana getirebileceğinin farkına varmıştır. Bu takımlarda birçok departmanlardan uzmanlar bulunmaktadır.

         Bu uzmanlar projenin başından sonuna kadar takım içinde olmaktadırlar ve idarelerinin dışındaki sorumlulukları da genellikle üzerilerine alırlar. Eş zamanlı mühendislik, toplam kalite yönetimi ile beraber Amerikan endüstrisine Pazar payı elde etme savaşında şans vermiştir. Chrysler için yeni gerçeklik, sistemin değişmesi zorunluluğu ve kişilerin sorumluluk almaya zorlanması olmuştur. Chrysler LH modelinin tasarımını yaparken, Chrysler uzmanları çalışırken kuralları koyduklarını fark etmişlerdir. Bilgisayar destekli tasarım ve imalat tasarım koordinatörüne, tasarımlarının en iyi vizyona sahip olmalarını sağlamıştır.

        İhtiyacı karşılayan firma ile müşteri karşılıklı güvene sahip olmalıdırlar. İhtiyacı karşılayanlar ile şirket her zaman tüm işin detaylarında temasta olmalıdırlar. Bir başka deyişle, aralarında kesilmez bir iletişim bulunmalıdır. Geçmişte şirket ile ihtiyacı karşılayanlar arasında bir duvar vardı. Bu duvar yıkılarak takım olarak eş zamanlı çalışmayı benimsemişlerdir.

 KAYNAKÇA

Kartal, Gökhan (1998). Concurrent Engineering. İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü .

Yayla, Adile Yeşim(1998). Dizayn kalitesinin sağlamasında kullanılan eş zamanlı mühendislik ve kalite fonksiyonu açınımı yaklaşımları. Yıldız Teknik Üniversitesi.

Demiryol, Hikmet Nadir (1999). Eşzamanlı mühendislik tanımları, kullanılma nedenleri ve uygulama teknikleri. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü .

Prasad, Biren (1996). Concurrent engineering fundamentals. Upper Saddle River, N.J. : Prentice Hall

Liker, Jeffry K. (1999). Toyota’s principles of set-based concurrent engineering.  RetrievedNovember 12, from http://www.article.com/cf_0/m4385/2_40/55937368/p1/article.jhtml

Related posts

Endüstriyel Ürün Tasarımının Önemi

by admin
1 sene ago

Kalite Evi ve İnovasyon

by admin
1 sene ago

Yüksek Katma Değerli İhracata Ar-Ge’nin Etkisi

by admin
1 sene ago
Exit mobile version